Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?
Đặt vòng tròn vào địa điểm, rồi cho diện tích theo số học sinh. Vừa thấy vị trí vừa thấy quy mô. [1]
Mình dùng loại này để so đại lượng tổng tại các địa điểm bằng kích thước các vòng tròn trên bản đồ. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.
Bạn nhìn vào đâu trước?
Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Tâm vòng tròn đặt tại vị trí, diện tích vòng tròn tương ứng với đại lượng cần thể hiện. [1]
Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: Bong bóng lớn hơn biểu thị nhiều học sinh, nhưng phải dùng diện tích đúng tỷ lệ. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.
Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi
Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].
Số học sinh theo cơ sở · Mình coi ví dụ dễ nhất trước
Bạn nhìn trục, nhãn và những giá trị chính nha
Số học sinh theo cơ sở · Giờ đổi bộ số một chút
Bạn thử so với ví dụ đầu xem điều gì thay đổi
Số học sinh theo cơ sở · Có một chỗ khác thường nè
Bạn tìm điểm mình đánh dấu trước, rồi đọc lại bảng số
Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?
Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Khi các vòng tròn đè nhau, khó đọc vùng phía sau; không dùng bán kính tỷ lệ trực tiếp với giá trị. [2]
Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.
Mình lấy kiến thức từ đâu?
Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.
- The Data Visualisation Catalogue · Chart reference (Bản đồ ký hiệu tỷ lệ)
Trang tham khảo riêng về cấu tạo và phạm vi dùng loại biểu đồ này. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- From Data to Viz · Common Caveats
Sai lầm và giới hạn cách đọc. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- W3C WAI · Complex Images
Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.