Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?
Các đường nối nơi đi và nơi đến, độ dày hoặc mũi tên cho biết lượng và hướng. [1]
Mình dùng loại này để thể hiện hướng và lượng vận chuyển, di cư hoặc kết nối giữa các nơi. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.
Bạn nhìn vào đâu trước?
Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Đường nối đặt theo vị trí nguồn–đích, mũi tên hoặc bề dày mã hóa hướng và quy mô. [1]
Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: Đường dòng biểu thị hướng vận chuyển, độ rộng nên theo khối lượng. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.
Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi
Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].
Luồng hàng giữa các địa điểm · Mình coi ví dụ dễ nhất trước
Bạn nhìn trục, nhãn và những giá trị chính nha
Luồng hàng giữa các địa điểm · Giờ đổi bộ số một chút
Bạn thử so với ví dụ đầu xem điều gì thay đổi
Luồng hàng giữa các địa điểm · Có một chỗ khác thường nè
Bạn tìm điểm mình đánh dấu trước, rồi đọc lại bảng số
Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?
Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Một sơ đồ giả lập không phải bản đồ địa lý thực; không suy khoảng cách hoặc tuyến đường từ hình minh họa. [2]
Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.
Mình lấy kiến thức từ đâu?
Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.
- The Data Visualisation Catalogue · Chart reference (Bản đồ dòng chảy)
Trang tham khảo riêng về cấu tạo và phạm vi dùng loại biểu đồ này. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- From Data to Viz · Common Caveats
Sai lầm và giới hạn cách đọc. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- W3C WAI · Complex Images
Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.