Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?
Lưới 100 ô khiến phần trăm thành thứ nhìn được. 63 ô tô màu tương đương 63% trong một tổng 100%. [1]
Bạn dùng loại này khi trình bày một tỷ lệ phần trăm dưới dạng những ô đếm được trong một lưới đơn giản. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.
Bạn nhìn vào đâu trước?
Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Mỗi ô tương đương 1% nếu dùng lưới 10×10; những ô màu khác nhau thể hiện các phần của tổng. [1]
Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: 73 trong 100 ô được tô, tương đương 73%. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.
Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi
Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].
Tỷ lệ hoàn thành khảo sát · Mình coi ví dụ dễ nhất trước
Bạn nhìn trục, nhãn và những giá trị chính nha
Tỷ lệ hoàn thành khảo sát · Giờ đổi bộ số một chút
Bạn thử so với ví dụ đầu xem điều gì thay đổi
Tỷ lệ hoàn thành khảo sát · Có một chỗ khác thường nè
Bạn tìm điểm mình đánh dấu trước, rồi đọc lại bảng số
Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?
Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Không chia số ô theo một tổng khác 100 mà vẫn gọi mỗi ô bằng 1%; với tỷ lệ cực nhỏ nên hiển thị số rõ. [2]
Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.
Mình lấy kiến thức từ đâu?
Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.
- The Data Visualisation Catalogue · Chart Selection Guide
Phân loại hình và cách lựa chọn. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- Datawrapper · A friendly guide to choosing a chart type
Tình huống, lựa chọn và giới hạn. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- W3C WAI · Complex Images
Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.