Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?
Bậc giá vận chuyển là ví dụ dễ hiểu: trong một khoảng cân nặng, phí không đổi; bước qua ngưỡng thì nhảy lên. [1]
Bạn dùng loại này khi giá trị giữ nguyên trong một khoảng rồi đổi tại mốc xác định, như bảng phí hoặc trạng thái. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.
Bạn nhìn vào đâu trước?
Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Các đoạn ngang tượng trưng cho giá trị được giữ; đoạn đứng đánh dấu thời điểm hoặc ngưỡng thay đổi. [1]
Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: Phí giữ nguyên trong một khoảng cân nặng rồi nhảy lên khi qua ngưỡng. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.
Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi
Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].
Bậc phí giao hàng theo khối lượng · Mình coi ví dụ dễ nhất trước
Bạn nhìn trục, nhãn và những giá trị chính nha
Bậc phí giao hàng theo khối lượng · Giờ đổi bộ số một chút
Bạn thử so với ví dụ đầu xem điều gì thay đổi
Bậc phí giao hàng theo khối lượng · Có một chỗ khác thường nè
Bạn tìm điểm mình đánh dấu trước, rồi đọc lại bảng số
Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?
Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Không phù hợp cho phép đo liên tục mà sự thay đổi giữa các mốc nên được nội suy mượt. [2]
Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.
Mình lấy kiến thức từ đâu?
Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.
- The Data Visualisation Catalogue · Chart Selection Guide
Phân loại hình và cách lựa chọn. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- Datawrapper · A friendly guide to choosing a chart type
Tình huống, lựa chọn và giới hạn. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- W3C WAI · Complex Images
Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.