Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?
Mình đặt vấn đề ở đầu xương, những nhóm nguyên nhân nối vào sống chính bằng nhánh chéo. [1]
Mình đặt vấn đề ở đầu xương, những nhóm nguyên nhân nối vào sống chính bằng nhánh chéo. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.
Bạn nhìn vào đâu trước?
Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Mỗi nhánh chứa một nhóm nguyên nhân giả thuyết. Đường nối là quan hệ lý giải, không phải phần trăm đóng góp. [1]
Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: Mỗi nhánh chứa một nhóm nguyên nhân giả thuyết. Đường nối là quan hệ lý giải, không phải phần trăm đóng góp. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.
Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi
Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].
Các giả thuyết nguyên nhân · Mình xem hình cơ bản
Bắt đầu từ ký hiệu và thước đo
Các giả thuyết nguyên nhân · Thử một bộ số liệu khác
Các giá trị thay đổi nhưng quy tắc đọc giữ nguyên
Các giả thuyết nguyên nhân · Một trường hợp cần xem kỹ
Nhìn dấu mình đánh rồi kiểm tra bảng số bên dưới
Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?
Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Sơ đồ xương cá giúp đặt giả thuyết chứ không chứng minh nguyên nhân nào là thật nếu thiếu dữ liệu. [2]
Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.
Mình lấy kiến thức từ đâu?
Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.
- Nguồn chuyên môn · Fishbone Diagram
Giải thích phương pháp và nguyên tắc đọc Fishbone Diagram. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- Data Viz Project · Fishbone Diagram (tên trong sitemap)
Nguồn danh mục ghi nhận tên biểu đồ; nội dung trang riêng chưa xác minh được bằng truy cập tự động. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.
- W3C WAI · Complex Images
Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.