NÊN NGƯỜI
Tương quan & đa biến · 119 / 173

Biểu đồ phân tán nối điểm

Connected Scatter Plot

Hai chỉ số cùng thay đổi theo năm, mình nhìn được đường đi của chúng trong không gian X–Y không?

3 ví dụ để mình coi thử·Có số liệu đối chiếu·Để sẵn nguồn cho bạn
01 / Khái niệm

Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?

Mỗi mốc thời gian là một điểm hai biến; đường nối các điểm theo thứ tự thời gian để bạn thấy hành trình thay đổi, thậm chí cả vòng lặp. [1]

Mỗi mốc thời gian là một điểm hai biến; đường nối các điểm theo thứ tự thời gian để bạn thấy hành trình thay đổi, thậm chí cả vòng lặp. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.

02 / Cấu tạo

Bạn nhìn vào đâu trước?

Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Tọa độ X và Y mã hóa hai biến; đường nối theo thứ tự mốc, không phải hồi quy hay quan hệ nhân quả. [1]

Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: Tọa độ X và Y mã hóa hai biến; đường nối theo thứ tự mốc, không phải hồi quy hay quan hệ nhân quả. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.

03 / Minh họa bằng dữ liệu

Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi

Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].

Ví dụ 01 / 03

Hai chỉ số đi cùng nhau qua từng mốc · Mình xem cấu trúc cơ bản

Bắt đầu bằng cách đọc nhãn và thang đo

Hai chỉ số đi cùng nhau qua từng mốcHai trục là hai biến, đường nối theo mốcđơn vị giả lậpChỉ số XYM1M2M3M4M5M6M7M4: X=49, Y=37
Bạn nhìn điểm mình đánh dấu nè: M4: X=49, Y=37. Mấy con số trên hình đều lấy từ bảng bên cạnh.
Ví dụ 02 / 03

Hai chỉ số đi cùng nhau qua từng mốc · Đổi dữ liệu, hình sẽ thay đổi

Bạn thử so các số với ví dụ đầu tiên

Hai chỉ số đi cùng nhau qua từng mốcHai trục là hai biến, đường nối theo mốcđơn vị giả lậpChỉ số XYM1M2M3M4M5M6M7M4: X=52, Y=39
Bạn nhìn điểm mình đánh dấu nè: M4: X=52, Y=39. Mấy con số trên hình đều lấy từ bảng bên cạnh.
Ví dụ 03 / 03

Hai chỉ số đi cùng nhau qua từng mốc · Một trường hợp cần chú ý

Mình đánh dấu một điểm để đọc kỹ hơn

Hai chỉ số đi cùng nhau qua từng mốcHai trục là hai biến, đường nối theo mốcđơn vị giả lậpChỉ số XYM1M2M3M4M5M6M7M4: X=55, Y=41
Bạn nhìn điểm mình đánh dấu nè: M4: X=55, Y=41. Mấy con số trên hình đều lấy từ bảng bên cạnh.
04 / Điều dễ hiểu sai

Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?

Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Đừng bỏ nhãn thời gian hoặc mũi tên hướng: cùng một hình scatter có thể mang hai hành trình hoàn toàn khác. [2]

Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.

06 / Tài liệu và xuất xứ

Mình lấy kiến thức từ đâu?

Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.

  1. From Data to Viz · Connected Scatter Plot

    Nguồn phân loại, cách sử dụng và giới hạn của Connected Scatter Plot. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.

  2. Datawrapper · How to create a scatter plot

    Phân tán và tương quan. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.

  3. W3C WAI · Complex Images

    Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.

Còn số liệu trong ba ví dụ? Đó là dữ liệu giả lập do Nên Người tự tạo trong mã nguồn Nên Người; không phải dữ liệu thực, không lấy từ các liên kết trên. Kiểm tra nguồn: 19/11/2026.