NÊN NGƯỜI

CÂU CHUYỆN BẰNG DỮ LIỆU THẬT

Những thế giới có kích thước ra sao?

Giữa một hành tinh cỡ Trái Đất và một hành tinh khổng lồ, kho khám phá đang chứa những khoảng kích thước nào?

Bán kính cho mình một cách hình dung nhanh về kích thước, nhưng không kể hết cấu tạo. Một hành tinh rộng gấp đôi chưa chắc có khối lượng gấp đôi, càng không đủ để gọi nó giống Trái Đất.

Vì sao mình hỏi điều này?

Mình chỉ dùng các bản ghi có bán kính đo được, tính bằng bán kính Trái Đất. Những bản ghi thiếu số đo đứng ngoài biểu đồ và được báo riêng.

Hình đầu tiên nói gì?

Các dải bán kính trong mẫu có số đo

Các dải bán kính trong mẫu có số đo< 1: 232 hành tinh; 1–< 2: 1.566 hành tinh; 2–< 4: 2.127 hành tinh; 4–< 10: 627 hành tinh; ≥ 10: 1.871 hành tinh< 12321–< 21.5662–< 42.1274–< 10627≥ 101.871

Vuốt ngang để xem trọn biểu đồ.

Đơn vị: hành tinh. Nguồn: NASA Exoplanet Archive, snapshot 20/11/2026. Số liệu trong bảng khớp hình.
Các dải bán kính trong mẫu có số đo · hành tinh
NhómGiá trị
< 1232
1–< 21.566
2–< 42.127
4–< 10627
≥ 101.871

Có 6.423 hành tinh có bán kính dương, còn 50 bản ghi không có giá trị đủ điều kiện. Dải 1–< 2 bán kính Trái Đất chứa 1.566 hành tinh; dải 2–< 4 chứa 2.127. Hình thứ hai chỉ lấy bán kính dưới 2 lần Trái Đất rồi nhóm theo phương pháp, vì vậy nó trả lời câu hỏi ai tìm ra nhóm nhỏ này, chứ không lặp lại phân bố ở hình đầu.

Nhìn sâu hơn

Thay vì xếp mọi hành tinh trên một trục quá dài, mình chia các dải bán kính để thấy phần đông mẫu nằm ở đâu. Biểu đồ thứ hai chỉ xét các hành tinh có bán kính dưới hai lần Trái Đất rồi tách theo phương pháp khám phá, cho thấy cách quan sát chọn lọc nhóm nhỏ này.

Bán kính dưới 2 lần Trái Đất theo phương pháp

Bán kính dưới 2 lần Trái Đất theo phương phápĐi ngang sao: 1.678 hành tinh; Vận tốc xuyên tâm: 95 hành tinh; Vi thấu kính: 16 hành tinh; Khác: 9 hành tinhĐi ngang sao1.678Vận tốc xuyên tâm95Vi thấu kính16Khác9

Vuốt ngang để xem trọn biểu đồ.

Đơn vị: hành tinh. Nguồn: NASA Exoplanet Archive, snapshot 20/11/2026. Số liệu trong bảng khớp hình.
Bán kính dưới 2 lần Trái Đất theo phương pháp · hành tinh
NhómGiá trị
Đi ngang sao1.678
Vận tốc xuyên tâm95
Vi thấu kính16
Khác9

Dải bán kính giúp mắt mình không bị vài giá trị rất lớn kéo giãn thang đo. Đổi lại, những hành tinh nằm sát hai bên ranh giới dải có thể gần nhau hơn hai hành tinh cùng một dải nhưng ở hai đầu. Khi cần nghiên cứu từng đối tượng, bạn nên trở lại số đo gốc thay vì chỉ đọc cột tổng. Ở đây, câu hỏi là quy mô của từng nhóm trong danh mục xác nhận, không phải một phép phân loại vật lý về đá, khí hay bề mặt.

Điều dễ hiểu nhầm

Dải “cỡ Trái Đất” là một ngưỡng bán kính trong bài, không phải chứng nhận có bề mặt, khí quyển hay điều kiện sống giống Trái Đất.

Điều dữ liệu chưa nói được

Bán kính tổng hợp của NASA có thể lấy từ những công bố khác nhau; độ chính xác không đồng đều. Sự phân bố của hành tinh đã phát hiện không đại diện cho phân bố thật ngoài thiên hà.

Điều mình mang theo

Dữ liệu cho thấy một bức tranh phong phú hơn hai chữ “nhỏ” và “lớn”. Nhưng mọi so sánh kích thước nên đi cùng câu hỏi số đo ấy có sẵn cho bao nhiêu hành tinh.

Khám phá tiếp

Tra cứu biểu đồ: Biểu đồ thanh ngang · Biểu đồ chấm

Học cách đọc: Một phần của tổng hay dữ liệu tập trung ở đâu? · Có khi số đúng mà biểu đồ vẫn đánh lừa mắt mình

Câu chuyện liên quan: Một hành tinh được tìm thấy bằng cách nào? · Một năm trên hành tinh khác dài bao lâu?

Nguồn và phương pháp

NASA Exoplanet Archive — Planetary Systems Composite Parameters, do NASA/IPAC cung cấp. Snapshot truy xuất ngày 2026-11-20; năm phát hiện 2026 chưa hoàn chỉnh nên bài về lịch sử dừng ở 2025.

Lọc giá trị thiếu hoặc không dương theo từng trường định lượng; đếm bản ghi hoặc nhóm theo trường được nêu; không thay giá trị thiếu bằng 0. Năm 2026 chưa hoàn chỉnh nên chỉ dùng đến 2025 cho biểu đồ lịch sử. Bảng tổng hợp trộn giá trị từ nhiều công bố, có thể không tự nhất quán cho một hành tinh. Mẫu phát hiện chịu thiên lệch của thiết bị, phương pháp, thời gian quan sát và quá trình xác nhận. Số liệu có thể thay đổi khi nguồn cập nhật.

Bản ghi dùng các trường năm phát hiện, phương pháp, sao chủ, bán kính, chu kỳ quỹ đạo, nhiệt độ sao và khoảng cách. Đơn vị được ghi cạnh từng hình. Dữ liệu gốc và script biến đổi nằm trong Git của Nên Người.

Kho dữ liệu NASA · Hướng dẫn trích dẫn · Metadata nguồn và xử lý