NÊN NGƯỜI
Địa lý · 166 / 173

Bản đồ biến dạng theo giá trị

Cartogram

Một vùng diện tích nhỏ nhưng dân số đông, làm sao bản đồ cho nó nhiều không gian hơn?

3 ví dụ để mình coi thử·Có số liệu đối chiếu·Để sẵn nguồn cho bạn
01 / Khái niệm

Vậy cái hay của biểu đồ này là gì?

Mình làm biến dạng kích thước các vùng để diện tích thể hiện số liệu, thay vì giữ đúng diện tích địa lý. [1]

Mình làm biến dạng kích thước các vùng để diện tích thể hiện số liệu, thay vì giữ đúng diện tích địa lý. Nhưng bạn nhớ kiểm tra mình đang đo cái gì, bằng đơn vị nào nha. Một hình đẹp mà không kiểm lại được số thì chưa đủ để mình tin.

02 / Cấu tạo

Bạn nhìn vào đâu trước?

Bạn nhìn kỹ hình một chút nè. Kích thước hình vùng tương ứng chỉ số được chọn, nhưng hình dạng và vị trí có thể bị biến dạng. [1]

Để bạn dễ hình dung, mình thử đọc ví dụ cụ thể: Kích thước hình vùng tương ứng chỉ số được chọn, nhưng hình dạng và vị trí có thể bị biến dạng. Cứ mở bảng số bên dưới hình nếu bạn muốn dò lại từng mốc.

03 / Minh họa bằng dữ liệu

Để mình lấy ba ví dụ cho bạn coi

Bạn kéo xuống từ ví dụ dễ nhất tới ví dụ có điểm cần chú ý nha. Cả ba bộ số liệu đều do Nodbits giả lập, không phải chuyện có thật. Trục, hình, nhãn và bảng bên dưới lấy từ cùng bộ số để bạn kiểm lại. Riêng bản đồ chỉ là lược đồ minh họa. Bảng số còn giúp người không nhìn rõ hình tiếp cận dữ liệu [3].

Ví dụ 01 / 03

Diện tích vùng được biến dạng theo giá trị · Mình xem cấu trúc cơ bản

Bắt đầu bằng cách đọc nhãn và thang đo

Diện tích vùng được biến dạng theo giá trịCartogram dạng hình chữ nhật, không tọa độ thậtđơn vịA30B18C39D22Tổng 109 đơn vị · diện tích vùng tỷ lệ với giá trịA: 30 đơn vị
Bạn nhìn điểm mình đánh dấu nè: A: 30 đơn vị. Mấy con số trên hình đều lấy từ bảng bên cạnh.
Ví dụ 02 / 03

Diện tích vùng được biến dạng theo giá trị · Đổi dữ liệu, hình sẽ thay đổi

Bạn thử so các số với ví dụ đầu tiên

Diện tích vùng được biến dạng theo giá trịCartogram dạng hình chữ nhật, không tọa độ thậtđơn vịA34B19C40D23Tổng 116 đơn vị · diện tích vùng tỷ lệ với giá trịA: 34 đơn vị
Bạn nhìn điểm mình đánh dấu nè: A: 34 đơn vị. Mấy con số trên hình đều lấy từ bảng bên cạnh.
Ví dụ 03 / 03

Diện tích vùng được biến dạng theo giá trị · Một trường hợp cần chú ý

Mình đánh dấu một điểm để đọc kỹ hơn

Diện tích vùng được biến dạng theo giá trịCartogram dạng hình chữ nhật, không tọa độ thậtđơn vịA38B20C41D24Tổng 123 đơn vị · diện tích vùng tỷ lệ với giá trịA: 38 đơn vị
Bạn nhìn điểm mình đánh dấu nè: A: 38 đơn vị. Mấy con số trên hình đều lấy từ bảng bên cạnh.
04 / Điều dễ hiểu sai

Có chỗ nào dễ hiểu lầm không?

Chỗ dễ nhầm nhất là đây, bạn: Không dùng cartogram để đo khoảng cách hay ranh giới địa lý thật; cần ghi rõ thuật toán biến dạng. [2]

Nếu một biểu đồ đẹp mà bạn phải đọc cả trang hướng dẫn mới hiểu, mình nên thử cách đơn giản hơn. Đơn vị, chú giải và số gốc cần có đủ để người xem tự kiểm tra, không phải tin lời mình.

06 / Tài liệu và xuất xứ

Mình lấy kiến thức từ đâu?

Mình ghi nguồn ngay đây để bạn tiện mở ra kiểm tra. Nodbits dùng những tài liệu này để đối chiếu cách đọc, cách dùng và giới hạn, rồi tự viết phần giải thích tiếng Việt; không chép hình hoặc bài từ nguồn ngoài.

  1. Financial Times · Visual Vocabulary · Cartogram

    Nguồn phân loại, cách sử dụng và giới hạn của Cartogram. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.

  2. From Data to Viz · Common Caveats

    Sai lầm và giới hạn cách đọc. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.

  3. W3C WAI · Complex Images

    Mô tả thay thế và bảng dữ liệu. Website bên ngoài, xem tại nguồn để kiểm tra nội dung và ngày cập nhật.

Còn số liệu trong ba ví dụ? Đó là dữ liệu giả lập do Nên Người tự tạo trong mã nguồn Nên Người; không phải dữ liệu thực, không lấy từ các liên kết trên. Kiểm tra nguồn: 19/11/2026.